แผนปฏิบัติการเป็นแผนปฏิบัติธรรม

     "การยืนหยัดอยู่กับความดีงาม ในสถานการณ์ที่ท้าทาย จะทำให้คุณ

ยืนหยัดอยู่บนตำแหน่งที่เปี่ยมไปด้วยคุณธรรม ปราศจากการแปดเปื้อน"

- Rick Hanson, Richard Mendius : 2567.

คำสำคัญ (Key words) :  ภาวะผู้นำทางการศึกษา  (Educational Leadership) หมายถึง ผู้นำทางการศึกษาที่อยู่ในบริบทที่แตกต่างแต่มีเป้าหมายร่วมกัน..

      

      การสื่อสารที่อยู่ในขอบเขตที่เหมาะสม เป็นเรื่องที่ต้องอาศัยความถ้วนถี่เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและตลอดเวลา...

       สัมมาวาจาตามหลักอริยมรรคที่เริ่มด้วยเจตนาดี เป็นจริง มีประโยชน์ ในเวลาที่เหมาะสม ปราศจากการยุยงส่อเสียด และเป็นสิ่งจำเป็น เหล่านี้นั้น จึงต้องมีสติดูแลอยู่เสมอ

       ในองค์กรที่ประกอบด้วยผู้คนที่หลากหลายทั้งจำนวนและคุณภาพที่แตกต่างกัน จึงต้องหาเครื่องมือมาช่วยลดปฏิกิริยาโต้ตอบและหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ย่ำแย่ต่าง ๆ 

        อธิบายภาพ : คณะทำงานงาน

        เลขานุการ กลุ่มนิเทศติดตาม ฯ

       อีกนัยหนึ่ง เป็นเครื่องมือสำหรับการปรับตัว (Adaptability) ที่ต้องมีทักษะ (skills) หลาย ๆ อย่างมาช่วยหนุน โดยทั่วไปทักษะเหล่านี้จะรวม ๆ อยู่ในกระบวนการทำแผนปฏิบัติการ  (Action plan) แผนจะทำให้คนทำอะไรช้าลงหรือค่อย ๆ ไป   (Take one's time)..มีสติ มีความถ้วนถี่มากขึ้น....

       นอกจากนี้ แผนยังเป็นปทัสถาน (Norming) ขององค์กร เป็นบูรณาการของความแตกต่าง เป็นความลงรอย (Hamony) ของตัวโน๊ตต่างเสียงที่ประสานกันเป็นเพลงได้อย่างเสนาะ...

       ก่อนทำแผนจะมีการก่อร่างสร้างทีม (Forming) มีการระดมสรรพความคิด (Brain storming) มาก่อนอย่างโชคโชน..

       ใน "มิติของธรรมะ เป็นการนำความทุกข์ทั้งปวงมาปลอดปล่อย"  ...เป็นการจัดสรรแบ่งปัน ความรู้ความสามารถ เป็นการผ่อนคลาย ปลดเปลื้องความต้องการของผู้คนโดยรวม.. เป็นการป้องปรามอำนาจอธรรม (Injustice power)...

       ที่ใช้คำว่า ธรรมาภิบาล (Good govenance.) จึงฟังดูไพเราะมาก ๆ ผู้นำก็มีระดับเป็น Good governor มันเท่สุด ๆ...เพราะการยืนหยัดอยู่กับความดีงามในสถานการณ์ที่ท้าทาย จะทำให้ผู้นำยืนอยู่บนตำแหน่งที่เปี่ยมไปด้วยคุณธรรม ปราศจากการแปดเปื้อน..

       ที่สุดก็คือ มันเป็นการปรับคลื่นความถี่ของการรับรู้ของคนที่อยู่ด้วยกัน มาที่สถานีเดียวกัน....

       การปฏิบัติงานใด ๆ ที่อยู่บนหลัก

ธรรมมาภิบาล (ธรรมคุ้มครอง) ย่อมเกิดความไว้วางใจ (Trust) และความปลอดภัย (Safe) เป็นเงาตามตัว เป็นมรรคาของคนที่มีจิตโน้มเข้าสู่กระแสธรรม ที่เรียกว่า อริยมรรค..

       นี่เป็นการปฏิบัติธรรมตามความหมายที่แท้...

      กล่าวโดยสรุป แผนปฏิบัติการจึงเป็นเครื่องหมายของสัตบุรุษ  เป็นการระเหิดนิวรณ์ (เครื่องกั้นความผ่องแผ้ว) ลดกามฉันทะ ลดความเกียจคร้าน ลดความไม่รู้ เป็นการสมานมิตรกับญาติธรรมนอกเคหะ... 

        เป็นการแปรความหมายของธรรมในระดับตื่นรู้ (Awareness) ที่น้อมกายเข้าสู่จริยะหรือจรณะ (Practice) ที่เป็นหัวใจของศาสนา...

        การปลดเปลื้องทุกข์เข็ญของผู้คน เป็น The best performance ของแผนปฏิบัติการและเป็นมาตรวัดระดับการปล่อยวางของผู้ปฏิบัติธรรม....

หมายเหตุ : บริบททางการศึกษาที่มีภาวะผู้นำ ประกอบด้วย

1. ระดับโรงเรียน (School level) ได้แก่ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ ผู้นำครู พ่อแม่ ผู้ปกครอง นักเรียนและชุมชน

2. ระดับระบบ (System level) ได้แก่ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น (พื้นที่เขตการศึกษา ศึกษาธิการจังหวัด, สพฐ.) 

3. ระดับการเมือง ได้แก่ คณะรัฐมนตรี 

ผู้นำนักเรียน สหภาพแรงงาน ผู้นำธุรกิจ สื่อ ภาคพลเมือง นักการศึกษา นักวิจัย ฯลฯ - GEMR 2024/5 

อ้างอิง : 

ศิริวัฒนาพร พริ้งเพราะ, กิตติพล ธรรมโหรและคณะ.(2567). สำนักงานเลขานุการฯ กลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สพม.บุรีรัมย์. 

Global Education Monitoring Report. 2024/5 UNESCO.

Rick Hanson and Richard Mendius.(2567). Buddha's Brain. [ผู้แปล : ดร. ณัชร สยามวาลา] พิมพ์ครั้งที่ 16, กรุงเทพฯ: โซเฟีย.