อายุนิยม (Ageism) : แก่กะโหลกกะลา ?
ประเทศไทยเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงวัย (Aging society) มาตั้งแต่ปี 2548 และปัจจุบันประเทศไทย ได้กลายเป็นสังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบไปแล้ว ไม่ว่าจะหันไปทางไหน เราจะเห็นผู้สูงอายุ ในทุก ๆ ที่ แถมยังระบาดไปทั่วทั้งโลก
แต่คำกล่าวที่ว่า แก่เกินแกง ไม้แก่ดัดยากหรือแก่กะโหลกกะลา ฯลฯ ยังใช้ได้อยู่หรือไม่...??
เมื่อผู้สูงอายุ ยังเป็นวัยที่เจริญเติบโต มีความกระปรี้กระเปร่า กระตือรือร้น สามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ และทำงานร่วมกับผู้คน ทุกเพศ ทุกวัยได้เป็นปกติ......
อายุนิยมคืออะไร (What is ageism?)
คือการเหมารวม อคติ และ/หรือการเลือกปฏิบัติต่อผู้คนโดยพิจารณาจากอายุ ซึ่งส่งผลต่อผู้คนทุกวัยและอาจส่งผลเสียหายอย่างร้ายแรงต่อเราเมื่อเราอายุมากขึ้น
ดังนั้น Age Without Limits (องค์กรผู้สูงวัย) จึงมุ่งหวังที่จะเปลี่ยนวิธีคิดของเราเกี่ยวกับการแก่ชรา และเสริมสร้างพลังให้เราทุกคนเติบโตอย่างมั่นใจ. .
อายุนิยม ปรากฏให้เห็นในชีวิตประจำวันในหลายๆ วิธี ตั้งแต่บทสนทนากับเพื่อนไปจนถึงพาดหัวข่าวในหนังสือพิมพ์และประสบการณ์ในการทำงาน ทัศนคติเชิงลบต่อการแก่ชรานั้นแพร่หลายไปทั่วสังคม และผู้สูงอายุมักถูกพรรณนาในลักษณะที่ตอกย้ำความสัมพันธ์เชิงลบกับการแก่ชรา เช่นเดียวกับการเลือกปฏิบัติในรูปแบบอื่นๆ
อายุนิยมสามารถเกิดขึ้นได้ในรูปแบบที่ชัดเจนและไม่ชัดเจน รวมถึงในปฏิสัมพันธ์เล็กๆ น้อยๆ ในแต่ละวัน ซึ่งคนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าสิ่งที่พูดหรือคิดนั้นเป็นการเหยียดอายุ
อายุนิยมมีอยู่ 3 ประเภทหลัก
1. ในสังคมและองค์กร
การเลือกปฏิบัติทางอายุในสถาบันคือเมื่อการเลือกปฏิบัติทางอายุฝังแน่นอยู่ในกฎหมาย กฎเกณฑ์ บรรทัดฐานทางสังคม นโยบาย และแนวทางปฏิบัติของสถาบัน ตัวอย่างเช่น นายจ้างคัดกรองผู้สมัครที่มีอายุมากกว่าสำหรับงานหรือไม่ให้โอกาสแก่คนงานที่มีอายุมากกว่าในการฝึกอบรมและพัฒนาทักษะในการทำงาน วิธีการที่สื่อมวลชนนำเสนอลักษณะของผู้สูงอายุโดยอิงจากอคติที่เป็นอันตรายและมีแนวโน้มที่จะเชื่อมโยงการแก่ชรากับการเสื่อมถอยหรือความเปราะบางเป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง
2. ระหว่างบุคคล
การเลือกปฏิบัติทางอายุระหว่างบุคคลเกิดขึ้นในการโต้ตอบระหว่างบุคคล ตัวอย่างเช่น การแสดงความคิดเห็นเชิงลบหรือดูหมิ่นใครบางคนโดยพิจารณาจากอายุ
3. ในตัวเราเอง
การเลือกปฏิบัติทางอายุที่กำหนดเป้าหมายเองคือ เมื่อบุคคลรับเอาการเลือกปฏิบัติทางอายุไว้ในใจ เนื่องจากได้รับข้อความที่เลือกปฏิบัติทางอายุซ้ำแล้วซ้ำเล่า และเป็นผลให้เปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมของตนเอง ตัวอย่างเช่น บางคนอาจคิดว่าตนเอง "แก่เกินไป" ที่จะเข้าสังคมกับผู้อื่นที่ทำงานหรือทำกิจกรรมใหม่ๆ การเลือกปฏิบัติทางอายุที่กำหนดเป้าหมายเองอาจส่งผลต่อวิธีที่เรารับรู้ตัวเอง ความนับถือตนเอง และสิ่งที่เราคิดว่าเรามีความสามารถหรือคู่ควร
กิจกรรมสังสรรค์เป็นประจำ
เหตุใดจึงมีความสำคัญ
หลักฐานแสดงให้เห็นว่าการเลือกปฏิบัติตามอายุส่งผลเสียร้ายแรงต่อเราทุกคน ไม่ว่าจะเป็นในฐานะปัจเจกบุคคล ต่อเศรษฐกิจ ต่อสังคม และต่อวิธีที่เรามองและโต้ตอบกัน
ทั้งที่ความเป็นจริง วัยชราคือ ช่วงเวลาที่ความรู้และการฝึกฝนที่สั่งสมมาให้รางวัลที่ทรงคุณค่าแก่ชีวิตและสังคม....
คุณอัคนี ศุขโรจน์ วัย 70 ปี
ยังเพลิดเพลินกับงานที่
โรงเรียนอนุบาลโรจนวิทย์ จ.พิษณุโลก
ประสบการณ์ด้านการทำงานซึ่งมาพร้อมกับอายุ เป็นสิ่งที่มักนำไปสู่ความสำเร็จ ตัวอย่างเช่น ในการทำงานในชีวิตช่วงหลัง เบน ดักการ์ (Ben Duggar) นักพฤกษศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องสุขภาพดิน ออกจากงานเมื่ออายุ 70 ปี ต่อมาเขาได้รับการว่าจ้างจากห้องแลบและเมื่ออายุ 73 ปีได้ผลิตยาปฏิชีวนะที่แพทย์สั่งจ่ายอย่างแพร่หลายมากที่สุดในโลก (Becca Levy, 2024) เป็นต้น
วัย 60 ปี ยังนัดพบกันสม่ำเสมอ
นอกจากนี้ ผู้สูงวัยยังสามารถรวมกลุ่มกันทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมอย่างหลากหลาย เช่น ที่กรีนส์โบโร รัฐเวอร์มอน สหรัฐอเมริกา มีสมาคมยอดนิยมในเมือง นั่นคือ สมาคมสตรีเดินเท้าแห่งกรีนส์โบโร (Greensboro Ladies' Walking Society) มีสมาชิกเกือบ 100 คน เกือบทุกคนอายุเกิน 70 ปี พวกเธอนัดกันตอนเช้า สัปดาห์ละ 3 ครั้ง เพื่อเดินและพบปะสังสรรค์ สมาชิกคนหนึ่งเพิ่งอายุครบ 100 ปี
Club.
เช่นเดียวกับผู้ชายก็มีองค์กรของตัวเองคือ สมาคม ROMEOs (Retired Old Men Eating Out) กลุ่มชายวัยเกษียณกินข้าวนอกบ้าน พบกันสัปดาห์ละครั้งเพื่อกินอาหารกลางวันกัน...กิจกรรมเหล่านี้ อาจทำให้วัยชรากลายเป็นชีวิตที่มีคุณค่าเต็มเปี่ยม..ควรแก่การเฉลิมฉลอง...
ในปัจจุบันในองค์กร/หน่วยงาน ต่าง ๆ บางแห่งยังมีผู้สูงวัยทำงานร่วมแรงร่วมใจอย่างสร้างสรรค์ จากการศึกษาล่าสุดพบว่า ไม่มีผู้ร่วมงานคนใดที่ต้องการออกจากทีมที่คละวัยเลย "คนมีอายุรู้วิธี วางกรอบปัญหาและสร้างสำนึกรับผิดชอบต่อผลลัพธ์"....
Reference:
ไทยโพสต์ออนไลน์. (2 มกราคม 2568.) 'สเต็มเซลล์' ความหวังใหม่สังคมสูงอายุ. www.https://thaipost.net
Age without limits. www.agewithoutlimittsorg.
Becca Levy. (2556). Breaking the Age Code. สูงวัยอย่างสวยงาม. [ผู้แปล: สุนันทา วรรณสินธ์ เบน]. กรุงเทพฯ:บุ๊คสเคป.
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น