การศีกษาคือ เสรีภาพ

ในโลกที่ข้อมูลมีอยู่ทุกหนแห่ง แต่ปัญญายังขาดแคลนอย่างรุนแรง เราจึงไม่อาจพูดถึงการพัฒนาที่ยั่งยืนได้เลย หากยังมีคนจำนวนมากที่เข้าไม่ถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ เป้าหมายที่ 4 ของ SDGs หรือ SDG 4 คือการ “รับประกันการศึกษาที่เท่าเทียม ครอบคลุม และมีคุณภาพสำหรับทุกคน และส่งเสริมโอกาสในการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Quality Education) ” นี่ไม่ใช่เป้าหมายเชิงเทคนิค หากแต่คือภารกิจเชิงวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งที่สุดของมนุษยชาติ

.

การศึกษาคือกระบวนการที่ให้มนุษย์ไม่เพียงรู้หนังสือ แต่รู้จักตนเอง รู้จักโลก และรู้วิธีอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีศักดิ์ศรี คำว่า “คุณภาพ” ใน SDG 4 จึงไม่ได้หมายถึงผลสอบหรือการจัดอันดับโรงเรียน แต่หมายถึงความสามารถของระบบการเรียนรู้ที่จะปลุกปัญญา ความใฝ่รู้ และความรับผิดชอบในฐานะพลเมืองของโลกที่เชื่อมโยงถึงกันอย่างลึกซึ้ง

แต่คำว่า “การศึกษา” ในที่นี้ ไม่ใช่แค่การเข้าโรงเรียน หรือการสอบผ่านมาตรฐานทางวิชาการ หากคือกระบวนการสร้างอำนาจภายในของมนุษย์ในการตั้งคำถาม คิดอย่างเป็นระบบ เชื่อมโยงข้อมูล ตัดสินใจบนหลักคุณธรรม และร่วมสร้างโลกที่ดีขึ้น เป็นการปลุกความสามารถพื้นฐานของมนุษย์ให้สามารถเข้าใจตนเอง เข้าใจผู้อื่น และเข้าใจโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้อย่างมีสติ

.

.

โลกที่ก้าวสู่ศตวรรษที่ 21 ด้วยเทคโนโลยีล้ำหน้า กลับยังมีเด็กมากกว่า 244 ล้านคนที่ไม่ได้ไปโรงเรียน และอีกกว่าครึ่งหนึ่งของนักเรียนทั่วโลกไม่สามารถอ่านจับใจความหรือคิดคำนวณพื้นฐานได้แม้อายุถึงระดับประถมศึกษา สิ่งนี้ไม่ใช่เพียงปัญหาทางการศึกษา แต่คือระเบิดเวลาของความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ความเปราะบางทางสังคม และความขาดแคลนทุนมนุษย์ในระยะยาว ซึ่งนำไปสู่ความไม่มั่นคงในระดับประเทศและระดับโลก

ในโลกที่แรงงานถูกแทนที่ด้วยระบบอัตโนมัติ ความรู้ที่ไม่สามารถพัฒนาได้ต่อเนื่องจะกลายเป็นสิ่งล้าสมัยทันที การศึกษาจึงไม่ใช่เพียงแค่การเตรียมคนเข้าสู่ตลาดแรงงาน หากแต่คือการเตรียมมนุษย์ให้สามารถอยู่รอด เติบโต และฟื้นตัวท่ามกลางความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจ ภูมิรัฐศาสตร์ และเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

.

การศึกษาที่ไม่ทั่วถึงนำไปสู่การขาดทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานในเศรษฐกิจยุคใหม่ ทำให้ช่องว่างระหว่างกลุ่มคนที่มีความรู้และกลุ่มคนที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังยิ่งถ่างกว้าง และนำไปสู่ความตึงเครียดทางสังคม ปัญหาอาชญากรรม ความขัดแย้งทางการเมือง และการแบ่งแยกทางวัฒนธรรมที่รุนแรงมากขึ้น ในหลายประเทศ การศึกษากลายเป็นเส้นแบ่งทางชนชั้นอย่างชัดเจน ซึ่งขัดแย้งโดยตรงกับหลักการของ SDGs ที่ยึดมั่นในคำว่า "ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง"

ระบบการศึกษาที่ดีไม่ใช่เพียงการผลิตแรงงาน แต่ต้องสร้างพลเมืองที่มีสติ มีความรับผิดชอบ และมีความสามารถในการดำรงอยู่ร่วมกับผู้อื่นในโลกที่ซับซ้อน องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม คณิตศาสตร์ (STEM) จำเป็นพอ ๆ กับความสามารถด้านอารมณ์ จริยธรรม ความคิดสร้างสรรค์ และการทำงานร่วมกับผู้อื่นในสังคมพหุวัฒนธรรม การพัฒนาทักษะเหล่านี้ต้องอาศัยทั้งครูที่เข้าใจบทบาทของตนในฐานะผู้อำนวยความรู้ ไม่ใช่แค่ผู้ถ่ายทอด และระบบการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง

.

.

ในบริบทของธุรกิจ การลงทุนใน SDG 4 คือการลงทุนใน "ทุนมนุษย์" อย่างแท้จริง องค์กรที่สนับสนุนการเรียนรู้ของพนักงาน การพัฒนาทักษะแห่งอนาคต (future skills) การฝึกอบรมอย่างต่อเนื่อง และการให้โอกาสการเรียนรู้กับคนชายขอบ จะสามารถยืนหยัดในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้ดีกว่าองค์กรที่ยึดติดกับทักษะเดิมหรือโครงสร้างอำนาจแบบเดิม ธุรกิจที่มองเห็นความรู้เป็นสินทรัพย์ ไม่ใช่ต้นทุน คือธุรกิจที่สามารถปรับตัว สร้างนวัตกรรม และรับมือกับวิกฤตได้อย่างยืดหยุ่นกว่าคู่แข่ง

องค์กรที่ปรับตัวเข้าสู่โลกแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต (lifelong learning organizations) จะสามารถดึงดูดคนรุ่นใหม่ สร้างแรงจูงใจ และรักษาความสามารถภายในไว้ได้ดีกว่าองค์กรที่ใช้โมเดล command-and-control การจัดตั้งระบบ internal learning ecosystem, การสนับสนุน micro-credential learning, และการเชื่อมโยงกับมหาวิทยาลัยหรือสถาบันวิจัย เพื่อ co-create knowledge ล้วนเป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์ในยุคที่ทักษะล้าสมัยเร็วกว่าเทคโนโลยี

.

นอกจากนี้ การลงทุนด้านการศึกษา ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับการแก้ปัญหาความยากจน (SDG 1) การลดความเหลื่อมล้ำทางเพศ (SDG 5) และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการประชาธิปไตย (SDG 16) เพราะความรู้คือเครื่องมือที่ทำให้มนุษย์มีอำนาจในการตัดสินใจ เลือกอนาคต และตั้งคำถามกับโครงสร้างที่กดทับพวกเขา

.

.

การศึกษาคุณภาพไม่จำเป็นต้องอยู่แค่ในห้องเรียน ความรู้สามารถเกิดขึ้นได้ทุกที่ และตลอดชีวิต โดยเฉพาะในยุคที่เทคโนโลยี AI และการเรียนรู้ผ่านออนไลน์เปิดพื้นที่ใหม่ให้กับผู้คนที่เคยถูกทิ้งไว้ข้างหลัง การเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องเป็นกระบวนการที่เป็นทางการ มีชั้นเรียน หรือมีครูเท่านั้น แต่สามารถเกิดขึ้นผ่านการทำงานจริง การสื่อสารในสังคมออนไลน์ การฝึกฝนด้วยตนเอง หรือแม้แต่จากความล้มเหลวในชีวิต ธุรกิจสามารถมีบทบาทสำคัญในฐานะผู้สนับสนุนแพลตฟอร์มการเรียนรู้ (learning platforms) ที่เข้าถึงง่าย เป็นมิตรกับผู้ใช้ และออกแบบมาให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้เรียนที่มีข้อจำกัดด้านเวลา รายได้ หรือภูมิศาสตร์

ผู้ประกอบการยังสามารถพัฒนาเนื้อหาการเรียนรู้ที่ลึกซึ้ง ทันสมัย และตอบโจทย์อุตสาหกรรมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เช่น คอร์สระยะสั้นด้าน climate literacy, digital finance, หรือ soft skills ที่จำเป็นในยุคของการทำงานแบบไฮบริด ไม่เพียงเท่านั้น ธุรกิจยังสามารถร่วมมือกับภาคการศึกษาหรือภาครัฐ ในการสร้างระบบ ecosystem ของการเรียนรู้ที่รับรองทักษะผ่าน micro-certification ที่ตรวจสอบได้ผ่าน blockchain credential

.

นอกจากนี้ ยังมีการทดลองการเรียนรู้แบบ immersive ผ่าน metaverse ที่ทำให้ผู้เรียนสามารถสัมผัสประสบการณ์เสมือนจริงในสถานการณ์ที่ไม่สามารถจำลองได้ในห้องเรียน เช่น ห้องทดลองทางวิทยาศาสตร์ในพื้นที่จำกัด การฝึกบริหารสถานการณ์ฉุกเฉินในเมืองใหญ่ หรือการทำความเข้าใจวัฒนธรรมต่างถิ่นผ่านโลกเสมือน และการเรียนรู้แบบ gamified learning ซึ่งสร้างแรงจูงใจผ่านกลไกเกม ช่วยให้ผู้เรียนเรียนรู้แบบ active learning โดยไม่รู้สึกว่ากำลังถูกสอน

.

.

แนวโน้มเหล่านี้บ่งชี้ว่าการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 จะเป็นแบบกระจายศูนย์ (decentralized) ไม่ขึ้นกับสถาบันใดสถาบันหนึ่ง และจะมีผู้เรียนเป็นผู้กำหนดจังหวะและเป้าหมายของการเรียนรู้ด้วยตนเอง ธุรกิจที่ปรับตัวเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนผ่านนี้ ย่อมมีโอกาสเข้าถึงและพัฒนาแรงงานที่มีศักยภาพสูงในระยะยาว ขณะเดียวกันก็ช่วยลดช่องว่างด้านการศึกษาในสังคมไปพร้อมกัน

ในประเทศกำลังพัฒนา การศึกษายังเชื่อมโยงโดยตรงกับความสามารถของชุมชนในการเข้าถึงโอกาสทางเศรษฐกิจ เช่น การให้ความรู้ด้านการเงินขั้นพื้นฐาน ความรู้ด้านสุขภาพอนามัย การเกษตรสมัยใหม่ หรือแม้แต่การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลขั้นต้นในการค้าขายออนไลน์ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือเครื่องมือที่ทำให้คนธรรมดาสามารถสร้างอนาคตของตัวเองได้

.

ยิ่งไปกว่านั้น การศึกษาคุณภาพคือรากฐานของความสามารถในการแยกแยะข้อมูลเท็จ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการสร้างภูมิคุ้มกันทางปัญญาในยุคข้อมูลข่าวสารล้นทะลัก การศึกษาที่แท้จริงต้องช่วยให้มนุษย์สามารถตั้งคำถามกับอำนาจ ยืนหยัดในคุณค่า และสร้างความเปลี่ยนแปลงโดยไม่ตกเป็นเหยื่อของการชักจูงทางอุดมการณ์หรือข่าวปลอม

สุดท้าย การศึกษาที่แท้จริงจะต้องปลุกพลังภายในของมนุษย์ให้ลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงโลก ไม่ใช่แค่ทำตามกรอบเดิม ๆ SDG 4 จึงไม่ใช่เป้าหมายของกระทรวงศึกษาธิการเท่านั้น แต่เป็นภารกิจร่วมของทั้งระบบเศรษฐกิจ สื่อ เทคโนโลยี องค์กรภาคประชาสังคม และทุกคนที่เชื่อว่าโลกจะดีขึ้นได้ ถ้ามนุษย์มีอำนาจที่จะเรียนรู้ และเรียนรู้เพื่อสร้างความหมาย ไม่ใช่แค่เพื่อแข่งขัน และไม่ใช่เพียงเพื่อความอยู่รอด แต่เพื่อการมีอยู่ร่วมกันอย่างมีความหมาย

.

.

อ้างอิงจาก:

บทสัมภาษณ์ ดร.ใหม่ ในรายการเจาะใจปี 2022 และ 2024

https://www.youtube.com/watch?v=bDfB8ViRytw

https://youtu.be/Ml_kNAAOld0?si=vKEB2jGiZx-aCYoo

.

ปรึกษาแนวทางการปรับองค์กรสู่ ESG/SDGs

ติดต่องานบรรยาย

🎯 Line: @dr.veeranut, โทร: 063-254-4533

-----------------

-ESG Playground รุ่นที่ 2

9 - 11 สิงหาคม 68 @Neera Retreat Resort รีสอร์ตต้นแบบความยั่งยืน นครปฐม

3 วัน 2 คืน ปรับองค์กรเข้าสู่ ESG/SDGs จาก 0 สู่ Action plan

🎯ด่วน รับจำนวนจำกัด!!

https://web.facebook.com/share/p/1Ay5H5JknF/

.

.

Dr.Veeranut Rojanaprapa

ผู้เชี่ยวชาญ ที่ปรึกษา วิทยากร ESG SDGs IDGs

บริการที่ปรึกษาด้านความยั่งยืน ESG/SDGs วางรากฐานการเติบโตขององค์กรอย่างมั่นคงและมีคุณค่า

- GRI Certified Sustainability Professional, Global Reporting Initiative

- Specialization Certificate The Materiality of ESG Factors Wharton University of Pennsylvania

- Sustainability Strategy Demystified Sasin Graduate Institute of Business Administration of Chulalongkorn University

- Founder of IDGs Bangkok Community Hub

- นักสะสมประสบการณ์จากการเดินทางกว่า 80 ประเทศทั่วโลก

--------------------

#ESG #Sustainability #SustainableBusiness #Environment #SocialResponsibility #CorporateGovernance #ธุรกิจยั่งยืน #ความรับผิดชอบต่อสังคม #การกำกับดูแลกิจการ #SDGs #การพัฒนาอย่างยั่งยืน #SustainableDevelopment #GreenBusiness #ธุรกิจเพื่อสังคม #ความยั่งยืน #การลงทุนอย่างยั่งยืน #ESGConsulting #SustainabilityConsultant #ESGAdvisor #SustainabilityExpert #ESGTrainer #SustainableBusinessConsulting #ที่ปรึกษาESG #ที่ปรึกษาความยั่งยืน #ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน #SDGs #SDG17 #IDG #IDGs #BCG #innerdevelopmentgoals