การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และยกระดับคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน สพม.บุรีรัมย์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และยกระดับคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน สพม.บุรีรัมย์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

บทนำ

      การบริหารจัดการศึกษาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงจำเป็นต้องอาศัยกลไกการติดตามและประเมินผลที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้การดำเนินงานในระดับพื้นที่สอดรับกับนโยบายส่วนกลาง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ (สพม.บุรีรัมย์) ได้ดำเนินการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การศึกษาประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 (รอบ 9 เดือน) ครอบคลุมภารกิจสำคัญตามกรอบของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) บทความนี้วิเคราะห์ผลการดำเนินงาน ปัญหา และนวัตกรรมเชิงพื้นที่ ภายใต้มุมมองการบริหารจัดการและยุทธศาสตร์ภาพรวม (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์, 2569)

การวิเคราะห์ความสอดคล้องเชิงนโยบาย

      ผลการติดตามการดำเนินงานของ สพม.บุรีรัมย์ แสดงให้เห็นถึงความสอดคล้องอย่างเป็นระบบใน 2 แกนหลัก ดังนี้:

 1. ด้านการเพิ่มโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษา: มีการบริหารจัดการในประเด็นที่ 1 ถึง 4 ที่มุ่งเน้นการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและหลากหลาย ตอบสนองต่อพหุปัญญาและความถนัดของผู้เรียน การดูแลเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษและกลุ่มด้อยโอกาส ตลอดจนการขับเคลื่อนนโยบายเชิงรุกเพื่อติดตามเด็กออกกลางคันและเด็กตกหล่นให้กลับเข้าสู่ระบบ และการเสริมสร้างทักษะอาชีพแห่งอนาคต (Learn To Earn) เพื่อลดความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างอย่างเป็นรูปธรรม (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์, 2569)

 2. ด้านการยกระดับคุณภาพการศึกษา:  ขับเคลื่อนผ่านประเด็นที่ 5 ถึง 18 เน้นการพัฒนาสมรรถนะที่จำเป็น (3R8C) การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การปลูกฝังความรักในสถาบันหลักและพระบรมราโชบายด้านการศึกษา ควบคู่กับการยกระดับการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และหน้าที่พลเมือง นอกเหนือจากมิติ

วิชาการแล้ว ยังให้ความสำคัญเชิงระบบผ่านการเสริมสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา การสร้างความเข้มแข็งระบบแนะแนว (Coaching) การใช้สารสนเทศและเทคโนโลยี และการประกันคุณภาพภายใน (ศิริวัฒนาพร พริ้งเพราะ, 2568; สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์, 2569)

ผลการดำเนินงานและปัญหาตามนโยบาย "คืนเวลาให้ครู เพื่อคืนอนาคตให้เด็ก"

      การนำนโยบายเร่งด่วนของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการสู่การปฏิบัติ พบว่า สพม.บุรีรัมย์ สามารถขับเคลื่อนการลดภาระงานครู (ประเด็นที่ 18) ได้อย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการนำเทคโนโลยีและระบบสารสนเทศมาใช้ในการบริหารจัดการและจัดเก็บข้อมูล เพื่อลดความซ้ำซ้อนของงานเอกสาร (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์, 2569) 

      ด้านการนิเทศการศึกษา ศึกษานิเทศก์ได้ปรับเปลี่ยนกระบวนการโดยใช้ระบบออนไลน์ เทคโนโลยีสารสนเทศ และการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ภายในสถานศึกษา เพื่อลดการเรียกครูออกจากห้องเรียน (ศิริวัฒนาพร พริ้งเพราะ, 2568)

      อย่างไรก็ตาม ยังคงพบปัญหาอุปสรรคสำคัญ ได้แก่ ความซ้ำซ้อนของภารกิจและการประเมินผลจากหน่วยงานภายนอกที่ยังคงส่งผลกระทบต่อเวลาของครู ประกอบกับข้อจำกัดด้านเสถียรภาพของระบบเครือข่ายเทคโนโลยีในโรงเรียนขนาดเล็กและห่างไกล ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดภาระงานซ้ำซ้อนในระยะเปลี่ยนผ่าน

นวัตกรรมและการขับเคลื่อนตามมุมมอง NSM_BURIRAM 2026

      ภายใต้กรอบการวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ สพม.บุรีรัมย์ ได้แสดงให้เห็นถึงการบูรณาการทำงานร่วมกันระหว่างกลุ่มงาน (Cross-Functional Team) โดยเฉพาะกลุ่มนิเทศฯ และกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา ซึ่งช่วยทำลายข้อจำกัดในการทำงานเชิงดิ่ง (Silo) (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์, 2569) 

      จุดเด่นสำคัญคือนวัตกรรมการนิเทศที่ยั่งยืน ได้แก่ "รูปแบบการนิเทศบูรณาการโดยใช้พื้นที่เป็นฐาน" และ "กระบวนการนิเทศแบบร่วมมือ (Collaborative Supervision)" ที่เชื่อมโยงระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนผ่านแนวทาง HERO OBEC CARE และการเสริมสร้างความภาคภูมิใจในตนเอง (Self-esteem) ซึ่งเป็นนวัตกรรมเชิงพื้นที่ที่ช่วยสนับสนุนสมรรถนะของครูและการดูแลสุขภาวะทางจิตของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ (ศิริวัฒนาพร พริ้งเพราะ, 2568)

บทสรุปและข้อเสนอแนะ

      ภาพรวมการดำเนินงานรอบ 9 เดือนของ สพม.บุรีรัมย์ ประสบความสำเร็จในการแปลงนโยบายสู่การปฏิบัติและสร้างช่องทางการเข้าถึงข้อมูลที่สะดวกผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อการพัฒนาขั้นถัดไป คือการบูรณาการระบบสารสนเทศของทุกกลุ่มงานเข้าด้วยกันเป็นฐานข้อมูลเดียว (Data Integration) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์และการลดภาระงานครูอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง : 

NSM_BURIRAM. (2026). NSM Open AI Ecosystem Version 5.3: Blueprint Architecture for Systemic AI and Living-Learning Organization (Internal working paper). สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์.

ศิริวัฒนาพร พริ้งเพราะ. (2568). แบบข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA) สำหรับข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่งศึกษานิเทศก์ วิทยฐานะศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์.

____________________. (2569). เอกสารผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาเพื่อรับรางวัล "พระพฤหัสบดี" ประจำปี 2569. สำนักงานคณะกรรมการ สกสค. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์. (2569). รายงานผลการติดตามประเมินผลการบริหารและการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 (รอบ 9 เดือน). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.