รายงาน SDG 4 Scorecard 2025 ของ UNESCO กรณีประเทศไทย..Ep. 2
1. ตัวชี้วัดมาตรฐาน 8 ตัว (8 Benchmark Indicators)
เพื่อให้แต่ละประเทศวัดผลความคืบหน้าได้ชัดเจนขึ้น UNESCO ได้กำหนดตัวชี้วัดหลักที่ทุกประเทศต้องรายงานผล ดังนี้:
การอ่านและคณิตศาสตร์ (4.1.1): สัดส่วนเด็กที่มีทักษะขั้นต่ำเมื่อจบชั้นประถมและมัธยมต้น
อัตราการเรียนจบ (4.1.2): สัดส่วนเด็กที่เรียนจบการศึกษาแต่ละระดับ (ประถม, มัธยมต้น, มัธยมปลาย)
อัตราเด็กนอกระบบ (4.1.4): สัดส่วนเด็กที่ไม่ได้อยู่ในโรงเรียน
การศึกษาปฐมวัย (4.2.2): อัตราการเข้าเรียนอย่างน้อย 1 ปีก่อนเข้าประถมศึกษา
ความเท่าเทียมทางเพศ (4.5.1): ช่องว่างระหว่างเพศในการเรียนจบระดับมัธยมปลาย
ทักษะครู (4.c.1): สัดส่วนครูที่ได้รับการฝึกอบรมตามมาตรฐานระดับชาติ
งบประมาณ (Finance): การใช้จ่ายด้านการศึกษา (ต่อ GDP และต่อรายจ่ายภาครัฐทั้งหมด)
การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (4.a.1): สัดส่วนโรงเรียนที่มีอินเทอร์เน็ตเพื่อการเรียนการสอน
2. สถานการณ์ในประเทศไทย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แม้ภาพรวมของไทยจะดูดีในบางมิติ แต่รายงานปี 2025 ชี้ให้เห็นถึงความท้าทายที่น่ากังวล:
ทักษะพื้นฐานที่ลดลง: ในประเทศไทย นักเรียนอายุ 15 ปีที่มีทักษะพื้นฐานด้าน การอ่าน ลดลงจาก 50% (ปี 2015) เหลือเพียง 35% (ปี 2022) และด้านคณิตศาสตร์ลดลงจาก 46% เหลือ 32% สะท้อนถึง "วิกฤตการเรียนรู้" (Learning Poverty) ที่รุนแรงขึ้น
เด็กนอกระบบในภูมิภาค: มีเด็กและเยาวชนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถึง 18 ล้านคน ที่ไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษา โดยเฉพาะในพื้นที่ขัดแย้งอย่าง เมียนมา ซึ่งตัวเลขพุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
จุดแข็งของไทย: ประเทศไทยยังคงรักษาระดับการเข้าถึงการศึกษาปฐมวัยได้ดี และถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่ บรรลุเป้าหมาย (Achieved) ในภาพรวมของ SDG 4 ตามดัชนี SDG Index 2025 (อันดับ 43 ของโลก) แต่ต้องเร่งปรับปรุง "คุณภาพ" การเรียนรู้มากกว่าแค่ "ปริมาณ" การเข้าเรียน
3. การเปรียบเทียบกับกลุ่มประเทศที่พัฒนาเร็ว
หากประเทศใดไม่ได้กำหนดเป้าหมายเอง UNESCO จะใช้เกณฑ์เปรียบเทียบกับกลุ่ม "Top 25% ที่ก้าวหน้าเร็วที่สุด" ในช่วงปี 2000-2015 ซึ่งพบว่า:
ประเทศส่วนใหญ่ในปัจจุบัน ไม่สามารถ ทำความเร็วได้เท่ากับกลุ่มผู้นำในอดีต เนื่องจากความท้าทายใหม่ๆ เช่น โควิด-19, ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล และความไม่สงบทางการเมือง
บทสรุปและข้อเสนอแนะ
รายงานเน้นย้ำว่า "ข้อมูลที่ขาดหายไป" (Data Gaps) เป็นอุปสรรคสำคัญในการแก้ไขปัญหา หากประเทศต่างๆ ไม่เร่งลงทุนในระบบข้อมูลและการฝึกอบรมครู เป้าหมายปี 2030 ที่จะให้ทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพอาจต้องเลื่อนออกไปอีกหลายสิบปีครับ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น