ไปถอนฟัน : แค่ทรงตัวไว้บนอานจักรยาน

    

      เสาร์ที่ 5 กรกฎาคม 2568 เวลาเย็น ๆ เริ่มมีอาการปวดฟัน กลุ่ม 3 ซี่ด้านล่าง กลุ่มสุดท้าย ใช้ยาพาราฯ มาบรรเทา ก็อยู่ได้ทั้งคืนแบบปวด ๆ 
       จนรุ่งเช้าวันอาทิตย์ แก้มฝั่งขวา กลับบวมปูดเป็นลูกมะนาวเป็นของแถม.....
      จึงไปพบแพทย์ ได้รับยามา 3 ขนาน (เพื่อรักษาไปพลาง)คือ ไอบูโพรเฟน, ม๊อกซิซิลีนและพาราเซตามอล
       โดยหมอนัดอีกครั้ง วันจันทร์ให้ไปถอน ถอนเสร็จได้ยามาเพิ่มอีก 1 ขนานรวมเป็น 4 ขนานประกอบด้วย...

ยาไอบูโพรเฟน(Ibuprofen) 
         เป็นยาในกลุ่ม ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs - NSAIDs


การสังเคราะห์:
        ยาไอบูโพรเฟนถูกสังเคราะห์ขึ้นทางเคมี โดยมีวิธีการสังเคราะห์หลายแบบ วิธีที่ Boots Pure Drug Company พัฒนาขึ้นในปี 1961 (เรียกว่า Boot's synthesis) เป็นวิธีคลาสสิกที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย โดยเริ่มต้นจากสารตั้งต้นคือ p-xylene และผ่านกระบวนการทางเคมีหลายขั้นตอน เช่น Friedel-Crafts acylation, reduction, และ Grignard reaction เพื่อให้ได้ยาไอบูโพรเฟนในที่สุด

สรรพคุณ:
         ยาไอบูโพรเฟนมีสรรพคุณหลักดังนี้:
 
        บรรเทาอาการปวด: ใช้สำหรับบรรเทาอาการปวดระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง เช่น ปวดศีรษะ ปวดไมเกรน ปวดฟัน ปวดประจำเดือน ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ และอาการปวดหลังผ่าตัดเล็กน้อย

        ลดไข้: ช่วยลดอุณหภูมิร่างกายเมื่อมีไข้

        ลดการอักเสบ: ช่วยลดอาการอักเสบในร่างกาย เช่น อาการบวม แดง ร้อน และปวด ที่เกิดจากการบาดเจ็บ หรือภาวะต่างๆ เช่น ข้ออักเสบ

        ยาไอบูโพรเฟนออกฤทธิ์โดยการยับยั้งเอนไซม์ไซโคลออกซีจีเนส (COX-1 และ COX-2) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่สร้างสารพรอสตาแกลนดิน (prostaglandins) ซึ่งเป็นสารที่ก่อให้เกิดอาการปวดและการอักเสบในร่างกาย

        ยาไอบูโพรเฟนสามารถหาซื้อได้ทั่วไปตามร้านขายยา และมีทั้งในรูปแบบยาเม็ด ยาน้ำ และเจลทาภายนอก อย่างไรก็ตาม ควรใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร และอ่านฉลากยาอย่างละเอียดก่อนใช้ทุกครั้ง


ยาอะมอกซิซิลลิน (Amoxicillin)
        เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่ม เพนิซิลลิน (Penicillin) หรือที่เรียกว่า อะมิโนเพนิซิลลิน (Aminopenicillin)

การสังเคราะห์:
        อะมอกซิซิลลินเป็นยาปฏิชีวนะ กึ่งสังเคราะห์ ซึ่งหมายความว่าไม่ได้มาจากธรรมชาติโดยตรง แต่ถูกดัดแปลงทางเคมีจากสารธรรมชาติที่มีอยู่แล้ว โดยมีกระบวนการสังเคราะห์หลักๆ 2 วิธีคือ:

วิธีทางเคมี: มักจะเริ่มต้นจากการนำสารตั้งต้นคือ 6-อะมิโนเพนิซิลลานิกแอซิด (6-APA) มาทำปฏิกิริยากับสารเคมีอื่นๆ เพื่อเติมหมู่ p-hydroxy phenylglycine ที่ตำแหน่ง 6 ของโครงสร้าง 6-APA

วิธีทางเอนไซม์: ใช้อาศัยเอนไซม์เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในการเชื่อมหมู่ p-hydroxy phenylglycine เข้ากับ 6-APA

สรรพคุณ:
         อะมอกซิซิลลินมีสรรพคุณในการ รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรีย หลายชนิด โดยออกฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียไม่สามารถสร้างผนังเซลล์ได้ และตายในที่สุด

ตัวอย่างโรคติดเชื้อที่อะมอกซิซิลลินมักใช้รักษา ได้แก่:
        การติดเชื้อในทางเดินหายใจ เช่น หลอดลมอักเสบ ปอดบวม ไซนัสอักเสบ ทอนซิลอักเสบ คออักเสบ
        การติดเชื้อในหูชั้นกลาง
        การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
        การติดเชื้อที่ผิวหนังและเนื้อเยื่ออ่อน
        การติดเชื้อในช่องปากและฟัน (เช่น ฝีที่รากฟัน)
        ใช้ร่วมกับยาอื่นในการรักษาการติดเชื้อแบคทีเรีย Helicobacter pylori ในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น

        อะมอกซิซิลลินเป็นยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์หรือเภสัชกร และควรใช้ตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด เพื่อให้การรักษาได้ผลดีและป้องกันการเกิดภาวะดื้อยา

ยาเมโทรนิดาโซล (Metronidazole)
        เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่ม ไนโตรอิมิดาโซล (Nitroimidazole)


การสังเคราะห์:
        เมโทรนิดาโซลเป็นยาที่ถูก สังเคราะห์ทางเคมี โดยมีกระบวนการสังเคราะห์หลายวิธี หนึ่งในวิธีที่อธิบายไว้คือการทำปฏิกิริยาของ 2-(5-methyl-2-nitro-1H-imidazole-1-yl) ethanol กับ thionyl chloride เพื่อให้ได้สาร intermediates ต่างๆ ก่อนที่จะได้เมโทรนิดาโซลในที่สุด การสังเคราะห์อนุพันธ์ใหม่ๆ ของเมโทรนิดาโซลก็มีการศึกษาอย่างต่อเนื่องเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษา

สรรพคุณ:
        เมโทรนิดาโซลมีสรรพคุณในการ รักษาโรคติดเชื้อ ที่เกิดจากแบคทีเรียบางชนิด (โดยเฉพาะแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจนในการเจริญเติบโต หรือ anaerobic bacteria) และโปรโตซัว (protozoa) หลายชนิด ตัวอย่างโรคติดเชื้อที่เมโทรนิดาโซลมักใช้รักษา ได้แก่:
         การติดเชื้อในช่องคลอด: เช่น ช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย (bacterial vaginosis) และ Trichomonas vaginalis
         การติดเชื้อในทางเดินอาหาร: เช่น โรคบิดอะมีบา (amebiasis), โรคติดเชื้อ Giardia (giardiasis), และการติดเชื้อ Clostridium difficile
         การติดเชื้อที่ผิวหนังและเนื้อเยื่ออ่อน: ที่เกิดจากแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจน
         การติดเชื้อในช่องปากและฟัน: เช่น เหงือกอักเสบชนิดรุนแรง และการติดเชื้อหลังการผ่าตัดทางทันตกรรม
         และใช้ในการป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียก่อนและหลังการผ่าตัดบางชนิด

        เมโทรนิดาโซลออกฤทธิ์โดยการเข้าไปทำลาย DNA ของแบคทีเรียและโปรโตซัว ทำให้เซลล์ของเชื้อโรคเหล่านั้นตายในที่สุด

        ยาเมโทรนิดาโซลเป็นยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์หรือเภสัชกร และควรใช้ตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด เพื่อให้การรักษาได้ผลดีและป้องกันการเกิดภาวะดื้อยา

ยาพาราเซตามอล (Paracetamol)  
         เป็นยาที่ถูก สังเคราะห์ทางเคมี โดยมีวิธีการสังเคราะห์หลายแบบ วิธีที่นิยมคือการใช้ พารา-อะมิโนฟีนอล (p-aminophenol) เป็นสารตั้งต้นหลัก แล้วนำมาทำปฏิกิริยากับ อะซิติกแอนไฮไดรด์ (acetic anhydride) หรือ กรดอะซิติก (acetic acid) เพื่อให้ได้ยาพาราเซตามอล


สรรพคุณ:
          ยาพาราเซตามอลมีสรรพคุณหลักดังนี้:
          บรรเทาอาการปวด: ใช้สำหรับบรรเทาอาการปวดระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง เช่น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว ปวดฟัน ปวดประจำเดือน และปวดจากข้ออักเสบ
          ลดไข้: ช่วยลดอุณหภูมิร่างกายเมื่อมีไข้

กลไกการออกฤทธิ์ของยา
          พาราเซตามอลในการลดปวดและลดไข้นั้นยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างสมบูรณ์นัก แต่เชื่อว่ายาจะออกฤทธิ์ที่ระบบประสาทส่วนกลาง โดยมีผลต่อการยับยั้งการสร้างสาร    พรอสตาแกลนดิน (prostaglandins) ซึ่งเป็นสารที่เกี่ยวข้องกับการเกิดอาการปวดและไข้

         ยาพาราเซตามอลเป็นยาที่สามารถหาซื้อได้ทั่วไปตามร้านขายยา แต่ควรใช้ในขนาดและระยะเวลาที่แนะนำ และไม่ควรใช้เกินขนาดที่กำหนด เพราะอาจเป็นอันตรายต่อตับได้...................

         ต้องรับประทานยาเหล่านี้ไปจนครบตามกำหนดที่แพทย์แนะนำ หลังจากนั้นไม่รู้ว่าจะต้องเผชิญกับอะไรอีก
        คงต้องประเมินจากวันนี้ว่า ใช้วิถีการดำเนินชีวิตแบบใด เพื่อธำรงดุล (Well-Balanced Lifestyle) เพราะวันนี้ในเมื่อวานบอกให้รู้ว่า อย่านิ่งนอนใจกับความนิ่งนอน เพราะทุกวินาทีต้องหล่อเลี้ยงสติกับการทรงไว้..
       ดั่งคำคมของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ที่กล่าวว่า  “ชีวิตก็เหมือนการขี่จักรยาน หากต้องการทรงตัวได้ ก็ต้องเคลื่อนที่ต่อไป”

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

สิ่งมีชีวิตไม่จำเป็นต้องตาย...

ครูอนุสรา ชวนรัมย์ (มัท)

บทบาทผู้นำโรงเรียนเพื่อการเรียนรู้: บทเรียนจาก สพม.บุรีรัมย์สู่การขับเคลื่อนคุณภาพอย่างยั่งยืนตามแนวคิด SLM Summit 2025