การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการศึกษาด้วย UPDATE MODEL และระบบนิเทศร่วมสร้าง SCP-2A MODEL เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและสมรรถนะผู้เรียนเชิงรุก: กรณีศึกษาโรงเรียนเมืองแฝกพิทยาคม
คณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ : ผู้วิจัย
บทคัดย่อ:
งานวิจัยนี้ศึกษากระบวนการบริหารจัดการศึกษาของ "โรงเรียนเมืองแฝกพิทยาคม" ที่นำนวัตกรรม "UPDATE MODEL " และระบบนิเทศ "SCP-2A MODEL" มาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำและฟื้นฟูภาวะการเรียนรู้ถดถอยของผู้เรียน ผลการศึกษาผ่านกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการพบว่า การตัดสินใจโดยใช้ "ฐานข้อมูลดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์" ช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน "O-NET" ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ได้อย่างมีนัยสำคัญในทุกรายวิชา โดยเฉพาะ "วิชาภาษาไทยและภาษาอังกฤษ" ที่มีพัฒนาการโดดเด่นและมีขนาดอิทธิพลในระดับสูง ระบบการนิเทศนี้ได้เปลี่ยนบทบาทผู้อำนวยการและศึกษานิเทศก์ให้เป็น "โค้ชวิชาการ" ที่ทำงานร่วมกับครูอย่างใกล้ชิดผ่านระบบเตือนภัยล่วงหน้าเพื่อดูแลนักเรียนเป็นรายบุคคล บทสรุปของรายงานเน้นย้ำถึงความสำเร็จในการสร้างระบบ "การเรียนรู้เชิงรุก" ที่แม่นยำ ซึ่งสามารถพัฒนาโรงเรียนให้กลายเป็นต้นแบบพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาที่ยั่งยืนได้ในอนาคต
บทนำ
การยกระดับคุณภาพการศึกษาในยุคดิจิทัลจำเป็นต้องอาศัยกลไกการบริหารจัดการที่เน้นการตัดสินใจบนฐานข้อมูล (Data-Driven Decision Making) โรงเรียนเมืองแฝกพิทยาคมได้พัฒนานวัตกรรม "UPDATE MODEL" ร่วมกับระบบนิเทศร่วมสร้าง "SCP-2A MODEL" เพื่อเผชิญกับความท้าทายด้านช่องว่างผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (Achievement Gap) โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านสู่ Phase 3: Data-Driven & AI Integration เพื่อสร้างระบบปฏิบัติการนิเทศที่แม่นยำและตอบสนองต่อปัญหาภาวะการเรียนรู้ถดถอยรายบุคคล
วิธีดำเนินการวิจัย
การศึกษานี้ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ในนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 77 คน ปีการศึกษา 2567-2568 เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยระบบ Digital Dashboard และนวัตกรรม UPDATE MODEL สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วย Paired-Samples t-test เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ย (M) และ Cohen's d เพื่อวิเคราะห์ขนาดอิทธิพล (Effect Size)
ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
ผู้วิจัยได้เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับชาติ (O-NET) ระหว่างปีฐาน 2567 และปีที่พัฒนานวัตกรรม 2568 ผลปรากฏดังตารางที่ 1
ตารางที่ 1
ผลการเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (O-NET) และการวิเคราะห์ขนาดอิทธิพล (Effect Size) ของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 (n=77)
| รายวิชา | 2567 (M_1) | 2568 (M_2) | Mean\ Diff. | t | p | d |
| ภาษาไทย | 29.79 | 34.76 | 4.97 | 5.21* | <.001 | 0.85 |
| ภาษาอังกฤษ | 24.83 | 28.67 | 3.84 | 4.45* | <.001 | 0.72 |
| คณิตศาสตร์ | 17.42 | 20.09 | 2.67 | 3.12* | .003 | 0.51 |
| วิทยาศาสตร์ | 29.24 | 30.36 | 1.12 | 2.02* | .047 | 0.33 |
| หมายเหตุ. df = 76, *p < .05, d = Cohen's d Effect Size |
จากตารางที่ 1 พบว่าคะแนนเฉลี่ยหลังการใช้นวัตกรรมสูงกว่าก่อนใช้นวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในทุกรายวิชา โดยเฉพาะวิชาภาษาไทยมีค่าพัฒนาการสูงสุด (Mean\ Diff. = 4.97) และมีขนาดอิทธิพลระดับสูง (d = 0.85) สะท้อนว่านวัตกรรมส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ได้อย่างเด่นชัด
การอภิปรายผล
จากการดำเนินงานตามรูปแบบ UPDATE MODEL และ SCP-2A MODEL ผู้วิจัยขออภิปรายประเด็นสำคัญ ดังนี้:
1. พลวัตของการบริหารจัดการเชิงระบบ (Systemic Management Dynamics)
ผลการวิจัยพบว่าภาษาไทยมีค่าพัฒนาการสูงสุด สอดคล้องกับแนวคิด Global School Leadership ที่มุ่งเน้นบทบาทผู้นำทางวิชาการ (Instructional Leader) การใช้ UPDATE MODEL ในลักษณะเกลียวสว่าน (Spiral PDCA) ช่วยให้ครูสามารถวิเคราะห์หลักสูตรเชิงลึก (Curriculum Compacting) และจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) จนเกิดผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม
2. พลังของการนิเทศร่วมสร้างและการตัดสินใจบนฐานข้อมูล (Data-Driven Co-creation)
วิชาวิทยาศาสตร์แม้มีส่วนต่างคะแนนน้อยที่สุด แต่สามารถปิดช่องว่างกับค่าเฉลี่ยประเทศได้สำเร็จอย่างมีนัยสำคัญ (p = .047) ผลนี้ยืนยันถึงประสิทธิภาพของระบบ SCP-2A MODEL ที่ เปลี่ยนบทบาทศึกษานิเทศก์ให้เป็น "โค้ชวิชาการ" การสนับสนุนทรัพยากรที่ตรงจุด (Support) และการมีส่วนร่วม (Participation) ช่วยให้ครูเข้าถึงข้อมูลผ่าน Digital Dashboard และปรับการสอนได้ทันท่วงที
3. การก้าวข้ามขีดจำกัดด้วยเทคโนโลยี (Leveraging AI & Predictive Analytics)
ค่านัยสำคัญ p < .001 ในรายวิชาภาษาไทยและอังกฤษ ยืนยันถึงความแม่นยำของการใช้ Predictive Supervision ในการพยากรณ์ความเสี่ยงรายบุคคล ทำให้การช่วยเหลือเด็กกลุ่มสีแดงและสีเหลือง (Early Warning System) ในช่วงการพัฒนา Phase 3 ประสบความสำเร็จตามเป้าหมายของโรงเรียนคุณภาพที่ "เด็กทุกคนต้องถูกมองเห็น"
ข้อเสนอแนะ
การขยายผล: ควรนำข้อมูลสมรรถนะผู้เรียน (Core Competencies) มาวิเคราะห์ร่วมกับผลสัมฤทธิ์เพื่อความสมบูรณ์ของรายงาน
ความยั่งยืน: ควรพัฒนาโรงเรียนเมืองแฝกพิทยาคมให้เป็น "Educational Sandbox" เพื่อขยายผล UPDATE Model ไปยังโรงเรียนอื่นในเครือข่าย
เอกสารอ้างอิง
สุริยา เผือกพันธ์. (2569). รายงานการพัฒนานวัตกรรมการนิเทศเชิงลึกเพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน: กรณีศึกษา UPDATE Model และ SCP-2A โรงเรียนเมืองแฝกพิทยาคม. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Glatthorn, A. A., Jailall, J. M., & Jailall, J. K. (2016). The principal as curriculum leader: Shaping what is taught and tested. Corwin Press.
GSL (2025). Cultivating School Leadership. Annual Report.
ภาคผนวก:
ส.ต.ต. นปดล นพเคราะห์ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์
นางพลอยไพลิน สว่างพล ผู้อำนวยการโรงเรียน
นางศันสนีย์ สำรวมรัมย์ รองผู้อำนวยการโรงเรียน
คณะครูและนักเรียนโรงเรียนเมืองแฝกพิทยาคม
คณะอนุกรรมการ (อ.ก.ต.ป.น.) สหวิทยาเขตลำปลายมาศ
1. นายบุญชาย โชยรัมย์ รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ ประธานกรรมการ
2. นายกาญจนพงษ์ ตราชู ผู้อำนวยการโรงเรียนลำปลายมาศ ประธานสหวิทยาเขตฯ รองประธานกรรมการ
3. นายนิรันดร์ แซ่เตียว ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา กรรมการ
4. นายสุริยา เผือกพันธ์ ก.ต.ป.น. ผู้ทรงคุณวุฒิ กรรมการ
5. นางสาวชนิศนันท์ เรืองอชิรพนธ์ ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ กรรมการ/เลขานุการ
6. นางสาววาสนาไทย วิเศษสัตย์ ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ กรรมการ/ผู้ช่วยเลขานุการ
ศึกษานิเทศก์ประจำโรงเรียน:
1. นางสาวชนิศนันท์ เรืองอชิรพนธ์
ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ
2. นางสาววาสนาไทย วิเศษสัตย์
ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น