สรรพมังคลา

            บทความเชิงนโยบาย:  จากรายงานผลการปฏิบัติที่ดีเลิศ (Best Practices) ของสพม. บุรีรัมย์ ปี 2568: การเชื่อมโยงนโยบาย หลักฐาน และประสบการณ์สู่ระดับโลก 1. บทสรุปสำหรับผู้บริหาร     รายงาน Best Practices ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ (สพม.บุรีรัมย์) ปี 2568 ได้สะท้อนให้เห็นถึงพลังของการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมที่ยึดหลัก Evidence-Based Practice และการเชื่อมโยงนโยบายสู่การปฏิบัติในระดับโรงเรียนอย่างมีระบบ โรงเรียนต้นแบบทั้ง 5 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนกนกศิลป์พิทยาคม, โรงเรียนสองห้องพิทยาคม, โรงเรียนกลันทาพิทยาคม, โรงเรียนหนองตาดพิทยาคม และโรงเรียนบัวหลวงวิทยาคม แสดงให้เห็นถึงการพัฒนาที่ตั้งอยู่บนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ (Evidence), ประสบการณ์เชิงพื้นที่ (Experience) และการสอดคล้องกับแนวนโยบายระดับประเทศและโลก (Global Alignment)       เมื่อพิจารณาในเชิงระบบ สพม.บุรีรัมย์ได้แสดงให้เห็นว่าภาวะผู้นำทางการศึกษาในระดับสถานศึกษาเป็น “ตัวกลาง” สำคัญในการเชื่อมโยงวิสัยทัศน์เชิงนโยบายสู่การปฏิบัติจริงในห้องเรียน...

บทสรุปวิเคราะห์: ข้อเท็จจริงเชิงนโยบายจาก Best Practice สพม. บุรีรัมย์ และความสอดคล้องกับงานวิจัยนานาชาติ          " การวิเคราะห์เชิงสังเคราะห์จากเอกสาร Best Practice สพม.บุรีรัมย์ ประจำปีการศึกษา 2568 โดยเชื่อมโยงกับหลักฐานวิจัยระดับนานาชาติ เพื่อตอบคำถามสามข้อหลัก ดังนี้...." 1. ข้อมูลเหล่านี้บอกอะไรเกี่ยวกับ “ความเป็นจริง” ของโรงเรียนชั้นนำทั่วโลก      จากรายงานของ สพม.บุรีรัมย์ (2568) พบว่า โรงเรียนที่ประสบความสำเร็จมีรูปแบบร่วม (common features) ที่สอดคล้องกับงานวิจัยสากล ได้แก่       การเป็น ผู้นำเชิงการสอน (Instructional Leadership) ที่มุ่งพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนโดยตรง       การใช้กระบวนการ ปรับปรุงคุณภาพอย่างต่อเนื่อง (PDCA หรือ Continuous Improvement Cycle)       การขับเคลื่อน นวัตกรรมการเรียนรู้ (Active Learning, Digital Integration) และการสร้าง เครือข่ายชุมชน (Community Partnerships) เพื่อเสริมทรัพยากรและเวทีแสดงผล       หลักฐานเชิงประจักษ์ระดับนานาชาติที่สนับสน...

1. ที่มาและความสำคัญของรายงาน     สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ โดยคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ได้ดำเนินการรวบรวม วิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ของสถานศึกษาในสังกัด ประจำปีการศึกษา 2568 เพื่อใช้เป็นแนวทางพัฒนาคุณภาพการศึกษา และขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาของชาติ      รายงานฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ สังเคราะห์ปัจจัยแห่งความสำเร็จ ของแนวปฏิบัติที่ดีในโรงเรียนต่าง ๆ และเพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการกำหนดแนวทางนิเทศ ติดตาม และส่งเสริมการพัฒนาโรงเรียนให้เกิดคุณภาพอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน 2. วัตถุประสงค์ของการสังเคราะห์      1. เพื่อวิเคราะห์แนวปฏิบัติที่ดีของสถานศึกษาในสังกัด สพม.บุรีรัมย์ ที่ประสบผลสำเร็จ       2. เพื่อสังเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการดำเนินงานด้านการจัดการศึกษา       3. เพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางพัฒนาคุณภาพการศึกษาของเขตพื้นที่ 3. วิธีดำเนินการสังเคราะห์      1. การสังเคราะห์ดำ...

การช่วยเหลือ 'พิตบูล': บทพิสูจน์ "เจตจำนงดี" และศักดิ์ศรีที่เหนือกว่าราคา         หลาย ครั้งในชีวิตที่เราต้องตัดสินใจโดยมีคำถามคาใจว่า "การกระทำนี้ได้อะไรคืนมา?" โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์ที่เราต้องทุ่มเททรัพยากรให้กับสิ่งมีชีวิตที่เรานิยามไว้แค่ "หมาตัวหนึ่ง"          ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นกับสมาชิกใหม่ในครอบครัว— สุนัขที่มีลักษณะคล้ายพันธุ์ อเมริกันพิตบูล เทอร์เรีย (American Pit Bull Terrier) —ได้เผยให้เห็นความขัดแย้งเชิงจริยธรรม " ระหว่างการมองหาผลตอบแทนกับการทำตาม หน้าที่ทางศีลธรรม ที่แท้จริง"  เมื่อความเป็น "พิตบูล" ไม่สำคัญเท่า "อาการเซื่องซึม"          แรกเริ่มเดิมที สุนัขตัวนี้ถูกประเมินค่าตามลักษณะทางกายภาพ: ขนาดกลาง ขนสั้นเรียบ มีโครงสร้างกล้ามเนื้อที่ชัดเจน ซึ่ง Google ระบุว่าคล้ายพันธุ์พิตบูล เทอร์เรีย แม้ในอดีตมันจะถูกเพาะพันธุ์เพื่อการต่อสู้ แต่ อุปนิสัยของพันธุ์นี้ขึ้นชื่อเรื่องความซื่อสัตย์และความจงรักภักดี เมื่อมันมีอาการเซื่องซึม เหงาหงอย และปฏิเสธอาหาร สัญชาตญาณแรกของเจ้าของส่วนหนึ่งอาจเป...

การวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของโรงเรียนตามแนว Evidence-Based Approaches (อ้างอิงจากรายงาน FFT Aspire)        รายงานจาก FFT Aspire (2024) ซึ่งเป็นองค์กรวิเคราะห์ข้อมูลด้านการศึกษาในสหราชอาณาจักร ได้นำเสนอผลการประเมิน “Value-Added” ของโรงเรียนอิสระและโรงเรียนนานาชาติ โดยเปรียบเทียบกับโรงเรียนที่ได้รับทุนสนับสนุนจากรัฐ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า โรงเรียนอิสระและนานาชาติมีระดับความก้าวหน้าทางการเรียนรู้สูงกว่าค่าเฉลี่ย ซึ่งสามารถตีความได้ว่า มีปัจจัยเชิงระบบและเชิงการสอนที่ส่งผลให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่เหนือกว่าที่คาดการณ์ไว้ ทั้งนี้ การวิเคราะห์ตามแนวทาง evidence-based approaches สามารถสรุปได้ใน 5 ประเด็นหลักดังต่อไปนี้ 1. การใช้ข้อมูลและหลักฐานเพื่อการ     ตัดสินใจ (Data-Informed     Decision Making)      โรงเรียนที่มีระบบติดตาม “ความก้าวหน้าของนักเรียน” อย่างต่อเนื่อง สามารถใช้ข้อมูลจริง (empirical data) เพื่อปรับปรุงการสอนและการบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Education Endowment Foundation, 2024) ระบบ FFT Aspire ใช...

การลดทอน "เจตจำนงดี" และการสูญเสียความคิดสร้างสรรค์: บทวิเคราะห์ความไม่สมบูรณ์อย่างจงใจในยุคการศึกษาเชิงปริมาณ          แนวคิดเรื่อง "ความไม่สมบูรณ์อย่างจงใจ" (Intentional Imperfection) เป็นองค์ประกอบสำคัญในการทำความเข้าใจแหล่งกำเนิดของความคิดสร้างสรรค์ที่แท้จริง โดยเฉพาะในยุคที่เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว         อย่างไรก็ตาม บทความนี้จะวิเคราะห์ว่า ระบบการศึกษาในปัจจุบันได้กลายเป็น สาเหตุหลัก ที่ทำให้มนุษย์สูญเสียความกล้าที่จะยอมรับและสร้างความไม่สมบูรณ์ดังกล่าว ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อ "เจตจำนงดี" (Good Will) อันเป็นรากฐานของศีลธรรมและเหตุผลตามแนวคิดของอิมมานูเอล คานท์ I. ความไม่สมบูรณ์อย่างจงใจ: แหล่ง    กำเนิดของความคิดสร้างสรรค์    ที่แท้  จริง     ความหมายและการกล่าวว่า "ความไม่สมบูรณ์อย่างจงใจ" (Intentional Imperfection) คือ การเลือกที่จะไม่แสวงหาความสมบูรณ์แบบสูงสุดตามมาตรฐานภายนอก แต่เป็นการ เปิดช่องว่าง (Vulnerability) ให้กับความบกพร่อง, ข้อผิดพลาด, หรือลักษ...

ความว่างเปล่าทางจิตวิญญาณในยุค AI: การศึกษาเพื่อทวงคืนแก่นแท้ของมนุษย์         สถานการณ์ทางการศึกษาที่เน้น "ความสำเร็จเชิงปริมาณ" และ "ความสมบูรณ์แบบตามกรอบ" อย่างเข้มงวดนั้น เป็นการ ส่งเสริมและเร่งให้ผลกระทบจากการเติบโตของเทคโนโลยี AI ขยายความว่างเปล่าทางจิตวิญญาณมนุษย์ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น อย่างมีนัยสำคัญ ระบบการศึกษาที่บั่นทอนความเป็นมนุษย์ (Dehumanizing Education) ได้สร้าง "พื้นที่ว่าง" ในจิตใจและทักษะที่ AI สามารถเข้ามาแทนที่ได้ง่ายดาย หากไม่มีการปรับเปลี่ยนแนวทางการศึกษาอย่างเร่งด่วน " มนุษย์ในอนาคตจะมีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นเพียง "ผู้ปฏิบัติการ" ที่ขาดความหมายและเจตจำนงภายใน" I. การศึกษาเชิงปริมาณ: ช่องโหว่ที่เปิดรับ AI     ปัญหาของการศึกษาที่เน้นความสำเร็จเชิงปริมาณ (Quantitative Success) คือ การลดทอนการเรียนรู้ให้กลายเป็น ข้อมูลและตรรกะ ซึ่งเป็นขอบเขตที่ AI มีความเก่งกาจเหนือกว่ามนุษย์ (อยู่แล้ว)  การที่ระบบการศึกษามุ่งเน้นสิ่งต่อไปนี้ ได้สร้างความเปราะบางให้แก่ "แก่นแท้ของความเป็นมนุษย์" อย่างย...

วิเคราะห์บทความ "เพื่อนใหม่แกะกล่อง" : ตามหลักการ "การกลับสู่แก่นแท้ของความเป็นมนุษย์" ในยุค AI         บทความ "เพื่อนใหม่แกะกล่อง" ของ "หนุ่ม สะพานเค" เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของงานเขียนที่ สอดคล้องอย่างสมบูรณ์ กับหลักการ "การกลับสู่แก่นแท้ของความเป็นมนุษย์" (Reclaiming the Human Core) เนื่องจากเนื้อหามุ่งเน้นไปที่ การเชื่อมโยงทางอารมณ์, ประสบการณ์ชีวิตจริง, และความทรงจำส่วนตัว ซึ่งเป็นคุณค่าที่ AI ไม่สามารถประมวลผลหรือสร้างขึ้นเองได้อย่างแท้จริง ๑. ความเป็นเอกเทศของต้นกำเนิด (Autonomy of Origin)       การวิเคราะห์ ความสอดคล้อง, จุดแข็ง (Strengths) และ จุดที่ควรพัฒนา (Areas for Improvement) ดังนี้       ความสอดคล้อง: สอดคล้องสูงมาก บทความนี้เต็มไปด้วย "เสียง" และ "ความมุ่งหมาย" ส่วนตัว        แรงจูงใจดั้งเดิม (Original Intent): ความมุ่งหมายคือการ "เล่าสู่เพื่อน ๆ ในกลุ่มได้รับรู้รับทราบ" ซึ่งเป็นแรงจูงใจทางสังคมและมิตรภาพ ไม่ใช่การสร้างเนื้อหาเพื่อการตลาดหรือการทำซ้ำ        ไม่มีจุดที่ค...

                   แก่นแท้แห่งพุทธธรรม (บทที่ ๑) เช้าพฤหัสบดี มีพยับ อากาศเย็นเยี่ยมรับ ฤดูหนาว เก็บดอกไม้ไหว้พระ อีกสักคราว มะเขือยาว-หมูสามชั้น พร้อมกันมา (บทที่ ๒) หมูน้ำตกยก - จากอิสานใต้ เตรียมถวายเป็นจังหันนอกพรรษา หอมมลิจากอุบล - โมทนา จัดภัตตา-อาหารเครื่องหวานคาว (บทที่ ๓)  พร้อมผ้าป่าสามัคคี ที่สมทบ ลูกหลานครบมากัน ในวันหนาว ญาติธรรมห้อมล้อม ดุจเดือนดาว มีพระสงฆ์องค์เจ้า อยู่ในใจ (บทที่ ๔)  ธนบัตรที่ปัดเป่า ในคราวนี้ เป็นป้ายชี้ชื่อวัด เราจัดให้ ถ้ำซับมืดอารามสงฆ์ ในพงไพร เสร็จแล้วใช้ปิ่นโต- ยกโมทนา (บทที่ ๕) กิจวัตรทำมาด้วย ใจรัก เป็นประจักษ์ ใช่ลอกเลียนหรือเขียนค่า แรงจูงใจ แท้จริงจาก ศาสดา เรื่องล้ำค่า กลิ่นอาย คือไอนั้น (บทที่ ๖)  ถึง AI สมองกล สร้างผลได้ แต่ขาด ความเห็นใจ ความไหวหวั่น  มนุษย์ต้องรองรับจับค้ำยัน ตั้งศีลธรรมถึงเขตขั้นของปัญญา (บทที่ ๗)  วิจารณญาณนำทางจิต ไม่ติดตื้น ความคิดยืนหยัดใช้ ไม่ใช่หา เทคโนช่วยเสริมปรับ ระดับปัญญา มิใช่เป็นทาสค่า อัลกอริทึม (บทที่ ๘)  แก่นแท้ขอ...

             กาพย์ยานี 11 :        มิตรภาพเหนือกาลเวลา ฟังเสียงลมพัดผ่านป่า เย็นกายาน่าสุขใจ แมกไม้เอนโอนกายไหว กล่อมให้ใจคลายร้อนรน พฤกษาพาเพลินจิตชื่น ระรื่นร่มไม้ไผ่ลน แสงแดดอ่อนอาบไพรสน กระรอกน้อยคอยโลดไล้ เสียงนกเรียกร้องคู่เล่น ดั่งเป็นเพลงกล่อมหทัย น้ำใสไหลเย็นซึ้งใจ ดอกไม้ไหวไกวเอนตาม ธรรมชาติสอนใจคนรู้ อยู่คู่โลกสุขทุกยาม หากเรารักและเกื้อความ โลกจะงามนิรันดร์ไป กาลผ่านห้าสิบปีแล้ว เพื่อนแก้วไม่แคล้วไกล เหมือนลมพัดแผ่วเบาใจ ยังคงไหวด้วยรักมั่น รอยยิ้มเสียงหัวเราะวันเก่า ยังเฝ้าก้องอยู่ในฝัน แม้วันหมุนเวียนผ่านผัน ใจสัมพันธ์ไม่โรยรา เหมือนพฤกษาแน่นชิดชื่น ร่มรื่นร้อยใบบังฟ้า มิตรภาพพาใจพา ดุจพฤกษาพาใจพลัน ธรรมชาติกับเพื่อนเก่ารู้ ความงามอยู่ในใจกัน ดั่งแสงทองจับไพรพรรณ งดงามนั้นมิเลือนเลย          [๒๓ ตุลาคม ๒๕๖๘]         บทกาพย์ยานี 11 เรื่อง “มิตรภาพเหนือกาลเวลา”  เป็นงานที่สะท้อน “หัวใจของมนุษย์” ได้อย่างลึกซึ้งและเมื่อนำมาวิเคราะห์ตาม “หลักการ การกลับสู่แก่นแ...

การปฏิรูปโรงเรียนเพื่อผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ดีขึ้น • หลุยส์ เบนเวนิสเต• เอนริเก้ อลาซิโน • ทิกราน ชมิส • จายันติ ภาเทีย (22 ตุลาคม 2568)         สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ไม่เพียงพออาจบั่นทอนอนาคตทางการศึกษา แต่พื้นที่ที่ออกแบบมาอย่างดีสามารถปรับปรุงวิธีการสอนและนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีขึ้นสำหรับนักเรียน (ลิขสิทธิ์: Arne Hoel/ธนาคารโลก)         การ ศึกษาคือเส้นทางสู่การมีงานทำและเป็นทางออกที่แน่นอนที่สุดในการหลุดพ้นจากความยากจน เสริมสร้างศักยภาพให้คนรุ่นต่อๆ ไปขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ กระนั้น สำหรับนักเรียนหลายคน ความหวังนี้กลับถูกบั่นทอนลงด้วยวิธีการสอนที่ล้าสมัยและสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ไม่เพียงพอ เด็กผู้หญิงต้องขาดเรียนในช่วงมีประจำเดือนเนื่องจากห้องน้ำหรือระบบน้ำประปาและระบบสุขาภิบาลที่ไม่เพียงพอ ความร้อนและการระบายอากาศที่ไม่ดีส่งผลต่อความสามารถในการมีสมาธิในชั้นเรียนของเด็กๆ น้ำท่วมและพายุไซโคลนทำให้โรงเรียนต้องปิดบ่อยครั้ง แต่มันไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนี้สถานศึกษาสามารถเปลี่ยนเป็นปัจจัยสำคัญในการเรียนรู้และส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ด...

เข็มทิศแห่งนักเขียนในยุค Post-Anthropocentric: การบูรณาการ AI เพื่อรักษาจิตวิญญาณแห่งการสร้างสรรค์        การมาถึงของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในแทบทุกมิติของชีวิตมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้สร้างสรรค์และนักคิดอย่าง "นักเขียน"          หากในอดีตเครื่องมืออย่างดินสอหรือเครื่องพิมพ์ดีดทำหน้าที่เป็นเพียงทางผ่านที่อำนวยความสะดวกในการบันทึกความคิด ปัจจุบัน AI ได้ก้าวข้ามขีดจำกัดนั้นด้วยการเข้าถึงและช่วยประมวลผลศักยภาพภายในของการสร้างสรรค์เนื้อหาได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ การเปลี่ยนแปลงนี้ได้นำมาซึ่งความท้าทายอย่างมากต่อคุณค่าของความคิดมนุษย์และแก่นแท้ของความเป็นอาชีพนักเขียน         ในยุค Post-Anthropocentric หรือยุคหลังมนุษย์เป็นศูนย์กลางนี้ ที่การขับเคลื่อนและทางเลือกถูกชี้นำจากภายนอกด้วยอัลกอริทึม แนวปฏิบัติที่เหมาะสมที่สุดสำหรับนักเขียนจึงไม่ใช่การปฏิเสธเทคโนโลยี แต่คือการ บูรณาการ (Integration) AI เข้ากับกระบวนการสร้างสรรค์อย่างมีสติและมีจริยธรรม เพื่อรักษาความ...

จะสร้างสมดุลระหว่าง “การบริหารจัดการ” และ “การเป็นผู้นำ” ในฐานะครูใหญ่ได้อย่างไร      " การบริหารและการเป็นผู้นำเป็นภารกิจที่แตกต่างกัน แต่ครูใหญ่ต้องทำทั้งสองอย่างพร้อมกัน และสามารถใช้แนวคิดเหล่านี้เพื่อจัดการกับลำดับความสำคัญที่ทับซ้อนกันในหน้าที่ของตน"  โดย Alex Shultz       (เผยแพร่ใน Edutopia วันที่ 15 ตุลาคม 2025)            เมื่อ ครั้งยังเป็นเด็กที่มลรัฐมอนทานา อีริกา ชนี (Erica Schnee ) ใช้เวลานับไม่ถ้วนอยู่ในร้านรองเท้าของพ่อแม่ เธอได้เห็นพวกเขาทั้งใน บทบาทของ “ผู้จัดการธุรกิจ” และ “ผู้นำในชุมชน”          ปัจจุบันชนีเป็นครูใหญ่ของโรงเรียนมัธยม Gallatin High School เมืองโบซแมน มลรัฐมอนทานา และยังคงนำบทเรียนด้านการบริหารและการเป็นผู้นำที่ได้เรียนรู้จากพ่อแม่มาใช้ “ การสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อชีวิตของผู้อื่นเป็นสิ่งที่อยู่ในใจฉันเสมอ ” เธอกล่าว “พวกเขาเป็นแบบอย่างที่ดีมากให้กับฉัน” การบริหารและการเป็นผู้นำ: คนละหน้าที่ แต่ต้องเดินคู่กัน      นักคิดที่มีอิทธิพลหลายคนมั...