สรรพมังคลา

              " การขับเคลื่อนห่วงโซ่คุณภาพแบบ "พุ่งเป้า" (Targeted Quality Chain Drive) ในบริบทของ สพม.บุรีรัมย์ คือการเลิกทำโครงการแบบ "หว่านแห" แต่หันมาใช้ทรัพยากรและพลังของ ก.ต.ป.น. ไปยังจุดที่เป็นหัวใจสำคัญที่สุดเพื่อแก้ปัญหาคอขวด" บทคัดย่อ:       เอกสารฉบับนี้อธิบายถึงกลยุทธ์การบริหารจัดการศึกษาของ "สพม.บุรีรัมย์" ที่เน้นการขับเคลื่อนคุณภาพแบบ  "พุ่งเป้า" แทนการดำเนินงานแบบกระจายตัวโดยไร้ทิศทาง โดยมีการนำแนวคิด "อภิปัญญา (Metacognition)" มาประยุกต์ใช้เพื่อวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาในจุดที่วิกฤตที่สุดผ่านขั้นตอนที่เป็นระบบ        กระบวนการนี้ให้ความสำคัญกับการ "นิเทศเชิงรุก"  และการใช้ข้อมูลเชิงลึกเพื่อสนับสนุนครูผู้สอนในรูปแบบเพื่อนคู่คิด มากกว่าการตรวจเยี่ยมตามระเบียบแบบเดิม        นอกจากนี้ยังเน้นการ "ตรวจสอบหน้างานจริง"  เช่น การดูสมุดนักเรียนแทนเล่มรายงาน เพื่อให้เห็นผลลัพธ์การเรียนรู้ที่แท้จริงและตัดกิจกรรมที่ซ้ำซ้อนทิ้งไป        ทั้งหมดนี้ถูกสร...

การยกระดับคุณภาพการศึกษา: ปัญหาเชิงระบบ ไม่ใช่ปัญหาทรัพยากร 1. แก่นสาระร่วมของบทความ (Core Thesis – 1 ย่อหน้า)     บทความทั้งสี่สะท้อนสาระร่วมกันอย่างชัดเจนว่า วิกฤตคุณภาพการศึกษาไทย ไม่ได้เกิดจากการขาดทรัพยากร การขาดการสอบ การขาดโมเดลการนิเทศ หรือการขาดเทคโนโลยี แต่เกิดจาก ความไม่สอดประสานของระบบ ระหว่างหลักสูตร การสอน การประเมิน และการนิเทศ        ข้อมูลจำนวนมากที่ผลิตขึ้นจึงไม่สามารถนำไปพัฒนาการเรียนรู้จริงในห้องเรียนได้ การสอบขนาดใหญ่ไม่สามารถวินิจฉัยปัญหาการเรียนรู้ การประเมินไม่เชื่อมกับสิ่งที่สอน การนิเทศมุ่งตรวจสอบมากกว่าพัฒนาการสอน และระบบข้อมูลถูกใช้เพื่อรายงานมากกว่าการเรียนรู้        ทางออกที่บทความเสนอร่วมกันคือ การเปลี่ยนบทบาทของการประเมิน การนิเทศ และข้อมูล ให้เป็นเครื่องมือทางการสอนและการพัฒนาครู โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการเปลี่ยนแปลงการสอนและการเรียนรู้ในห้องเรียนอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน 2. ห้าบทเรียนสำคัญที่สุด      2.1 การสอบมากขึ้น ไม่ได้แปลว่าการเรียนรู้ดีขึ้น         ...

ความลักลั่นและศักยภาพที่ซ่อนอยู่: บทวิเคราะห์วิกฤตความเหลื่อมล้ำและโอกาสจากผลการประเมิน PISA 2022 ของนักเรียนไทย บทนำ       ผลการประเมินสมรรถนะนักเรียนมาตรฐานสากล (Programme for International Student Assessment หรือ PISA) ในปี 2022 กลายเป็นสัญญาณเตือนภัยครั้งสำคัญต่อระบบการศึกษาไทย เมื่อคะแนนเฉลี่ยในวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน ลดลงสู่ระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ประเทศไทยเริ่มเข้าร่วมการประเมินในปี 2000        แม้ว่าบริบทโลกหลังการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 จะส่งผลให้คะแนนเฉลี่ยของหลายประเทศลดลงเช่นกัน (OECD, 2023) แต่สำหรับประเทศไทย ปัญหานี้ไม่ได้สะท้อนเพียงแค่ผลกระทบจากโรคระบาด แต่ยังเผยให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ความเหลื่อมล้ำที่ฝังรากลึก และที่น่าสนใจคือ "ศักยภาพที่ซ่อนอยู่" ของนักเรียนกลุ่มหนึ่งท่ามกลางความขาดแคลน ความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้าง:        ประเภทของโรงเรียนและช่องว่างของคะแนน เมื่อพิจารณาคะแนนเฉลี่ยในระดับมหภาค ข้อมูลกลับซ่อนความจริงที่แตกต่างกันอย่างสุดขั้วระหว่างกลุ่มโรงเรียน การวิเคราะห์พบว่าประเทศไทยมีสถ...

"การแถลงข่าวผลการประเมิน PISA 2022 วันพุธที่ 6 ธันวาคม 2566 เวลา 12.30 – 14.00 น. ณ ห้องประชุมจันทรเกษม ชั้น 1 อาคารราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ"  บทคัดย่อ     ข้อมูลสรุปผลการประเมิน "PISA 2022" ชี้ให้เห็นว่าทักษะด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่านของเด็กไทยมี "คะแนนเฉลี่ยลดลง" อย่างต่อเนื่องเมื่อเทียบกับปี 2018 ซึ่งสอดคล้องกับวิกฤตการศึกษาที่เกิดขึ้นทั่วโลกหลังสถานการณ์โควิด-19        แม้ว่าโรงเรียนเฉพาะทางด้านวิทยาศาสตร์และโรงเรียนสาธิตจะยังคงมีศักยภาพสูงเทียบเท่ามาตรฐานสากล แต่ภาพรวมของประเทศยังคงเผชิญกับ "ปัญหาความเหลื่อมล้ำ" ทางการศึกษาที่รุนแรง โดยเฉพาะความแตกต่างของคุณภาพการเรียนรู้ระหว่างนักเรียนกลุ่มสูงและกลุ่มต่ำที่มีช่องว่างกว้างมาก        นอกจากนี้ยังมีนักเรียนเพียงจำนวนน้อยที่ผ่านเกณฑ์ "ระดับความสามารถพื้นฐาน"  ในการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้จริงเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD        แนวทางแก้ไขจึงมุ่งเน้นไปที่การ "ยกระดับสมรรถนะครู"  และการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาที่มีคุ...

    งานวิจัยชิ้นนี้จาก "ธนาคารโลก"มุ่งสำรวจปัญหาการศึกษาไทยผ่านมิติ "ความเป็นอิสระและความรับผิดชอบ" ของสถานศึกษาเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ        ผู้วิจัยได้นำกรอบแนวคิด "SABER"  มาวิเคราะห์เพื่อหา**ส่วนต่างระหว่างนโยบายและการปฏิบัติจริง** โดยใช้ข้อมูลจากการสำรวจผู้อำนวยการโรงเรียนที่เข้าร่วมการทดสอบ "PISA"  เป็นหลัก         ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าแม้โรงเรียนจะมี "ความยืดหยุ่นในการบริหารงานบุคคล" สูงกว่าที่กฎหมายระบุไว้ แต่ระบบ "การประเมินผลนักเรียน" ยังคงต้องการการพัฒนาทั้งในด้านความเที่ยงตรงและคุณภาพของเนื้อหา         นอกจากนี้ ข้อมูลยังยืนยันว่าการให้อำนาจตัดสินใจแก่โรงเรียนควบคู่ไปกับ "กลไกการตรวจสอบ" ที่เข้มงวด ส่งผลเชิงบวกโดยตรงต่อ "คะแนนสอบของนักเรียน" อย่างมีนัยสำคัญ        ข้อสรุปจึงเสนอให้มีการเชื่อมโยงผลการประเมินเข้ากับการสร้าง "ความรับผิดชอบของสถานศึกษา" อย่างเป็นรูปธรรมเพื่อแก้ปัญหาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่หยุดนิ่ง ความเป็นอิสระและควา...

การขับเคลื่อนห่วงโซ่คุณภาพ สพม.บุรีรัมย์: จากกระบวนทัศน์ อภิปัญญาสู่การปฏิบัติเพื่อความยั่งยืน (Driving the Quality Chain in Buriram Secondary Educational Service Area: From Meta-Cognitive Paradigm to Practice for Sustainability)       วิกฤตการณ์ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในระดับมัธยมศึกษา โดยเฉพาะวิชาคณิตศาสตร์ที่มีคะแนนเฉลี่ยต่ำกว่าร้อยละ 25 สะท้อนถึง "ปัญหาคอขวด" (Bottleneck Problem) ที่สั่งสมมานานกว่าสองทศวรรษ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ (สพม.บุรีรัมย์) ได้วิเคราะห์พบว่า รากเหง้าของปัญหาเกิดจาก "กับดักข้อมูล" (Data Trap) ที่มุ่งเน้นการจัดทำรายงานประกันคุณภาพภายใน (SAR) เพียงเพื่อให้ "ผ่านเกณฑ์" เชิงเอกสาร แต่กลับไม่สะท้อนถึงสมรรถนะที่แท้จริงของผู้เรียน บทความนี้มุ่งนำเสนอการ บูรณาการแนวคิด อภิปัญญา (Metacognition) เพื่อเปลี่ยนผ่านระบบจากการประเมินเพื่อรายงาน สู่การประเมินเพื่อพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรม การคิดบนฐานอภิปัญญา : การมองข้ามกระดานรายงาน       อภิปัญญา คือ กระบวนการที่บุคคลตรวจสอบและกำกับกระบวนการคิดของตนเอง (Thinking about ...

1. บทนำ: ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของ ก.ต.ป.น. ในการขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษา     คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา หรือ ก.ต.ป.น. ถือเป็นองค์คณะบุคคลที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์อย่างยิ่งต่อการยกระดับคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศ คณะกรรมการชุดนี้ทำหน้าที่เป็นกลไกหลักที่เชื่อมโยงนโยบายการปฏิรูปการศึกษาจากส่วนกลางไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม การจัดตั้ง ก.ต.ป.น. เป็นการตอบสนองต่อเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม และสอดคล้องกับพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึ่งมุ่งเน้นการกระจายอำนาจและส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน เพื่อให้การจัดการศึกษาสอดคล้องกับบริบทและความต้องการของแต่ละพื้นที่อย่างแท้จริง    เพื่อให้การดำเนินงานของ ก.ต.ป.น. เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุเป้าหมายสูงสุด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงได้จัดทำแนวทางการดำเนินงานฉบับนี้ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ ดังนี้ สร้างมาตรฐานการปฏิบัติงาน: ...

        บทความเรื่อง "Assessing instruction is not assessing [learning]" โดย Thomas Welch        นำเสนอประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่าง "กิจกรรมการสอน" และ "ผลลัพธ์การเรียนรู้" โดยสามารถสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้ครับ: 1. การสอน ≠ การเรียนรู้ (Instruction is not Learning)      หัวใจสำคัญของบทความคือการชี้ให้เห็นว่า หลายครั้งที่ผู้บริหารหรือครูประเมินคุณภาพการศึกษา เรามักจะไปโฟกัสที่ "สิ่งที่ครูทำ" (Instruction) เช่น ครูเตรียมแผนการสอนดีไหม ครูใช้สื่อทันสมัยหรือไม่ หรือครูควบคุมชั้นเรียนได้ดีเพียงใด แต่สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่การประเมินว่า "นักเรียนเกิดการเรียนรู้จริงหรือไม่" (Learning) 2. กับดักของการประเมินการสอน      Welch อธิบายว่าการที่ครูสอนได้ "สมบูรณ์แบบ" ตามมาตรฐานการนิเทศ ไม่ได้เป็นหลักประกันว่านักเรียนจะเข้าใจเนื้อหานั้น การประเมินเพียงแค่พฤติกรรมของครูในห้องเรียน (Pedagogy) เป็นเพียงการประเมิน "กระบวนการ" แต่ไม่ใช่ "ผลผลิต" 3. การประเมินที่แท้จริงต้องดูที่ "หลักฐาน" จากนักเรี...